The American School of Classical Studies at Athens
ASCSA
Οδυσσέας Ελύτης, 1979, με αφιέρωση στον Xavier Bordes

ΑΡΧΕΙΟ XAVIER BORDES

GR GL XB 106

Σύντομο βιογραφικό, ιστορικό πρόσκτησης και οργάνωση καταλόγου

Ο Xavier Bordes, Γάλλος ποιητής και μεταφραστής, ξεκίνησε τη μετάφραση της ποίησης του Οδυσσέα Ελύτη το 1979 σε συνεργασία με τον R. Longueville. Εκείνη την εποχή δεν κυκλοφορούσαν παρά ελάχιστα μεταφρασμένα έργα του Ελύτη στη Γαλλία. Από το 1972 έως το 1984 ο Bordes ζούσε στο Μαρόκο και η αλληλογραφία με τον Ελύτη είναι μεταξύ Αθήνας και Mohammedia. Με μουσικές και κλασικές σπουδές ο Bordes εργάστηκε ως εκπαιδευτικός και κριτικός και συνεργάστηκε με μεγάλους εκδοτικούς οίκους της Γαλλίας. Η μετάφραση της Μαρίας Νεφέλης κυκλοφόρησε το 1982 και ακολούθησαν άλλα έργα αργότερα. Ο Ελύτης είχε εντυπωσιαστεί από τις μεταφραστικές ικανότητες του Bordes—του γράφει σχετικά ότι πρόκειται για “un vrai tour de force” (επιστολή 28/5/81).
Το αρχείο περιλαμβάνει επιστολές του Ελύτη προς τον Bordes (1981-1995) κυρίως στα γαλλικά, φωτογραφίες του Ελύτη που ο ίδιος είχε αποστείλει στον Bordes για μια γαλλική έκδοση που δεν πραγματοποιήθηκε, κασέτες με τη φωνή του Ελύτη και λίγα αποκόμματα τύπου. Ο X. Bordes μεταβίβασε το αρχείο του στον Δημοσθένη Δαβέττα με την εντολή να το μεταβιβάσει στον Αντώνη Σαμαρά για να το παραδώσει εκείνος στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη. Η παράδοση/ παραλαβή του αρχείου έγινε σε επίσημη εκδήλωση του Ινσιτούτου Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής, στις 12 Δεκεμβρίου 2011, στην Αθήνα.

Η καταγραφή έγινε από τη Λήδα Κωστάκη το 2012.

Το υλικό έχει οργανωθεί σε τέσσερις ενότητες:
Ενότητα Ι: Αλληλογραφία (επιστολές Ο. Ελύτη ταξινομημένες κατά χρονολογική σειρά, αποκόμματα τύπου και δύο δακτυλόγραφα κείμενα)
Ενότητα ΙΙ: Φωτογραφίες
Ενότητα ΙΙΙ: Κασέτες
Ενότητα ΙV: Δευτερογενές υλικό


ΕΝΟΤΗΤΑ Ι: ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ

Φακ. 1, υποφ. 1
Επιστολές:
28/5/81
18/6/81
16/9/81
16/11/81

4/1/82
19/2/82
26/2/82
10/3/82
6/4/82 (μαζί χφ του ποιήματος «Ο νεφεληγερέτης» και χφ. πρόζας)
10/5/82 (επιστολή François Maspero, εκδότη, προς ΧΒ)
12/5/82
20/5/82
26/6/82
6/9/82
8/10/82
20/10/82
4/11/82
7/12/82

3/4/83
15/6/83
20/7/83
16/8/83
17/10/83

10/2/84
10/3/84
8/5/84
1/6/84
29/6/84
20/9/84
18/12/84

1/2/85
22/2/85
20/3/85
27/4/85
12/6/85
13/6/85
23/9/85
14/10/85
20/10/85
21/12/85

6/1/86
28/4/86
6/8/86
1/9/86
25/9/86

Φακ. 1, υποφ. 2
Επιστολές (συνέχεια):
29/6/87
26/8/87
31/8/87 (φωτοαντίγραφο επιστολής Ελύτη προς συντηρητή στην Avignon;)
19/10/87
χ.χ. και χωρίς προσφώνηση (άγνωστο αν ήταν συνημμένο στην επιστολή της 19/10/87)

8/2/88
26/2/88, μαζί και δακτυλόγραφο μεταφράσεων με σημειώσεις Οδυσσέα Ελύτη (Θεόκτιστη κ.ά.)
8/3/88
17/3/88, μαζί και δακτυλόγραφο μεταφράσεων με σημειώσεις Οδυσσέα Ελύτη
22/3/88, μαζί και δακτυλόγραφο μεταφράσεων με σημειώσεις Οδυσσέα Ελύτη
12/8/88

25/4/89
28/10/89 (μαζί και 3 φωτογραφίες: α) Οδυσσέας Ελύτης με τον πρέσβη της Γαλλίας, β) Οδυσσέας Ελύτης με την Ιωάννα Τσάτσου, γ) Οδυσσέας Ελύτης με τη Μελίνα Μερκούρη και τον Ζυλ Ντασσέν)

14/2/91

4/7/95

5 τηλεγραφήματα (15/12/82, 17/6/82, 16/4/84, 16/4/84, 18/4/84)

Απόσπασμα επιστολής (ακέφαλη)

σύνολο επιστολών: 66

Φακ. 1, υποφ. 3
3 φωτοαντίγραφα αποκομμάτων τύπου

Δφ της απομαγνητοφωνημένης συνέντευξης περί υπερρεαλισμού
Δφ της μετάφρασης Ημερολόγιο ενός Αθέατου Απρίλη (α΄εκδοχή)


ΕΝΟΤΗΤΑ ΙΙ: ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

Φακ. 1, υποφ. 4
Φωτογραφίες, αρ. 1-20:
1. οικογένεια Αλεπουδέλη στο Bad Neuheim της Γερμανίας, 1923
2. Οδυσσέας Ελύτης ετών 19 στην Αθήνα (κολλάζ)
3. Οδυσσέας Ελύτης  με άλλα παιδιά σε βάρκα, Σπέτσες, 1920
4. Οδυσσέας Ελύτης στα Πυρηναία, 1949
5. Οδυσσέας Ελύτης  στο Παρίσι, 1970
6. Οδυσσέας Ελύτης  στο διαμέρισμά του στη Σκουφά 23, 1975
7. Οδυσσέας Ελύτης  στην απονομή Νόμπελ, Στοκχόλμη, 1979
8. Οδυσσέας Ελύτης  στο διαμέρισμά του στη Σκουφά 23, 1976
9. Οδυσσέας Ελύτης  με τον (;) στο διαμέρισμά του στη Σκουφά 23, 1976
10. Οδυσσέας Ελύτης  στο διαμέρισμά του στη Σκουφά 23, 1974
11. Οδυσσέας Ελύτης  στο θέατρο της Επιδαύρου, 1979
12. Οδυσσέας Ελύτης  στο διαμέρισμά του στη Σκουφά 23, 1963
13. Οδυσσέας Ελύτης  στην Κω, 1981
14. Οδυσσέας Ελύτης  στην Κω, 1981
15. Οδυσσέας Ελύτης  στην Πάρο, 1954
16. Οδυσσέας Ελύτης στην Άνδρο, 1955
17. Οδυσσέας Ελύτης  στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών στην Κέρκυρα, 1937
18. Οδυσσέας Ελύτης  στην Πάρο, 1938
19. Οδυσσέας Ελύτης  στις Σπέτσες, 1956
20. Οδυσσέας Ελύτης  στην Πάρο, 1954

Φακ. 1, υποφ. 5
Φωτογραφίες, αρ. 21-45:
21. Οδυσσέας Ελύτης στην Πάρο, 1954
22. Οδυσσέας Ελύτης, Αθήνα, 1943
23. Οδυσσέας Ελύτης στην Πάρο (κολλάζ), 1954
24. Οδυσσέας Ελύτης στο Congrés de l’Association Internationale des Critiques d’Art, Paris, 1949
25. Οδυσσέας Ελύτης στη Villa Natacha, St Jean Cap-Ferrat, 1951 (φωτογραφημένος από τον H. Cartier-Bresson)
26. Οδυσσέας Ελύτης στην Αθήνα, 1963
27. Οδυσσέας Ελύτης στην Αθήνα, 1963
28. Οδυσσέας Ελύτης στην Αθήνα, 1966
29. Οδυσσέας Ελύτης στην Πάρο, 1954
30. Οδυσσέας Ελύτης στο Λόφο του Φιλοπάππου με θέα την Ακρόπολη, 1966
31. Το διαμέρισμα της 7, rue de l’Eperon, Παρίσι, 1970
32. Οδυσσέας Ελύτης στο διαμέρισμά του στη Σκουφά 23, 1976
33. Οδυσσέας Ελύτης με την πριγκήπισσα Christine της Σουηδίας, Στοκχόλμη, 1979
34. Οδυσσέας Ελύτης, 1976
35. Οδυσσέας Ελύτης στο διαμέρισμά του στη Σκουφά 23, 1974
36. Οδυσσέας Ελύτης στο Παρίσι, 1971
37. Οδυσσέας Ελύτης στην Άνδρο, 1979
38. Οδυσσέας Ελύτης παραλαμβάνει το βραβείο Νόμπελ, Στοκχόλμη, 1979
39. Οδυσσέας Ελύτης στην Άνδρο, 1955
40. Οδυσσέας Ελύτης στο μέτωπο της Αλβανίας, 1941
41. Οδυσσέας Ελύτης με την Ειρήνη Παππά στα εγκαίνια της έκθεσης των κολλάζ, 1980
42. Οδυσσέας Ελύτης στην Πάρο, 1954
43. Οδυσσέας Ελύτης στην Αθήνα, 1978
44. Οδυσσέας Ελύτης στην Αθήνα, 1967
45. Οδυσσέας Ελύτης στην Πάτμο, 1980

Φακ. 1, υποφ. 6
Φωτογραφίες, αρ. 46-73:
46. Οδυσσέας Ελύτης στην Πάτμο, 1980
47. Οδυσσέας Ελύτης στην Πάτμο, 1980
48. Οδυσσέας Ελύτης στην Ύδρα, 1982
49. Οδυσσέας Ελύτης με δημοσιογράφους μετά τη συνέντευξη τύπου με αφορμή το βραβείο Νόμπελ, 19/10/1979
50. Οδυσσέας Ελύτης στο διαμέρισμά του στη Σκουφά 23, 1975
51. Οδυσσέας Ελύτης με τον L. Aragon, Παρίσι, 1980
52. Οδυσσέας Ελύτης εκφωνεί λόγο στη Μαδρίτη, 1980
53. Οδυσσέας Ελύτης στην Κάλυμνο, 1981
54. Οδυσσέας Ελύτης στη Ζάκυνθο, 1981
55. Οδυσσέας Ελύτης στην Άνδρο, 1979
56. Οδυσσέας Ελύτης στην Άνδρο, 1979
57. Οδυσσέας Ελύτης στην Άνδρο, 1979
58. Οδυσσέας Ελύτης στην Άνδρο, 1979
59. Οδυσσέας Ελύτης στη Λέσβο, 1979
60. Οδυσσέας Ελύτης στη Λέσβο, 1979
61. Οδυσσέας Ελύτης με τον Γιάννη Μόραλη και άλλους στα εγκαίνια της έκθεσης των κολλάζ, 1980
62. Οδυσσέας Ελύτης με την πρέσβειρα της Γαλλίας Marquise de Folin και άλλους στα εγκαίνια της έκθεσης των κολλάζ, 1980
63. Οδυσσέας Ελύτης με την πρέσβειρα της Γαλλίας Marquise de Folin και άλλους στα εγκαίνια της έκθεσης των κολλάζ, 1980
64. Οδυσσέας Ελύτης στο διαμέρισμά του στη Σκουφά 23 μετά την επιστροφή του από τη Στοκχόλμη, 14/12/1979
65. Οδυσσέας Ελύτης στην ηλικία των 4 ετών, Ηράκλειο Κρήτης, 1913
66. Οδυσσέας Ελύτης στην Πάτμο, 1980
67α. Οδυσσέας Ελύτης στην Αθήνα, 1977
67β. Οδυσσέας Ελύτης στο τηλέφωνο (αναγγελία απονομής βραβείου Νόμπελ), 1979
68α. Οδυσσέας Ελύτης στο διαμέρισμά του στη Σκουφά 23, 1975
68β. Οδυσσέας Ελύτης, ca 1979 (με αφιέρωση στον Xavier Bordes)
69. «Στο πιάνο» (φωτογραφία έργου κολλάζ), 1977
70. «La decharge» (φωτογραφία έργου κολλάζ), 1967
71. «La rêve sacrée»(φωτογραφία έργου κολλάζ), 1966
72. «Hommage à ??» (φωτογραφία έργου κολλάζ), 1976
73. [δυσανάγνωστος τίτλος] (φωτογραφία έργου κολλάζ), 1966

Φακ. 1, υποφ. 7
Φωτογραφίες, αρ. 74-102:
74. «Κήπος στην Ερέτρια» (φωτογραφία σχεδίου)
75. «Κορίτσι ΜΚ» (φωτογραφία σχεδίου)
76. Οδυσσέας Ελύτης, Παρίσι, 1971 (φωτογραφία του Özkök)
77. φύλλο χαρτί με υπογραφή του Οδυσσέα Ελύτη [δεν πρόκειται για φωτογραφία]
78. Οδυσσέας Ελύτης την εποχή του Άξιον Εστί
79. Οδυσσέας Ελύτης, Αθήνα, 1977
80. Οδυσσέας Ελύτης, 1978
81. Οδυσσέας Ελύτης στη Στοκχόλμη με τους βασιλείς, 1979
82. Οδυσσέας Ελύτης στην Επίδαυρο, 1979
83. Οδυσσέας Ελύτης στην Επίδαυρο, 1979 (φωτογραφία J. Rolke), αναπαραγωγή μαζί και χειρόγραφο σημείωμα
84. Οδυσσέας Ελύτης στην Κάλυμνο, 1980
85. Οδυσσέας Ελύτης στο Bad Neuheim στην ηλικία των 12 ετών
86. Οδυσσέας Ελύτης στο διαμέρισμά του στη Σκουφά 23, 1978
87. Οδυσσέας Ελύτης στο Fuente Vaqueros (πατρίδα του F.G. Lorca), 1980
88. Οδυσσέας Ελύτης στο Λονδίνο, αναγόρευση σε διδάκτορα από τη Πριγκήπισσα Άννα, 1981
89. Οδυσσέας Ελύτης, 1978
90. Οδυσσέας Ελύτης λόγος στο Δημαρχείο, Στοκχόλμη, 1979
91. Οδυσσέας Ελύτης στην Κω, 1981
92. Οδυσσέας Ελύτης στην Επίδαυρο, 1979 (φωτογραφία J. Rolke), αναπαραγωγή
93. Οδυσσέας Ελύτης στη Ζάκυνθο, 1980
94. Οδυσσέας Ελύτης στην Κάλυμνο, 1981
95. Οδυσσέας Ελύτης στη Ζάκυνθο, 1980
96. Οδυσσέας Ελύτης στην Κω, 1981
97. Οδυσσέας Ελύτης στην Κάλυμνο, 1981
98. Οδυσσέας Ελύτης στην Κω, 1981
99. Οδυσσέας Ελύτης στη Ζάκυνθο στο σπίτι του Δ. Σολωμού, 1980
100. Οδυσσέας Ελύτης στην Κω, 1981
101. Οδυσσέας Ελύτης στη Ζάκυνθο, 1980

σύνολο φωτογραφιών: 102 (+1 χειρόγραφο σημείωμα)

Φακ. 1, υποφ. 8
Clichés de collages (αρνητικά): 4
Sappho: 3
Lautréamont (portrait imaginaire): 1

ΕΝΟΤΗΤΑ ΙΙΙ: ΚΑΣΕΤΕΣ

Φακ. 1 [εκτός υποφακέλων]
Κασέτες: 6
21/4/1998, Agora D. Germain-Thomas (?)
Arbre Lucide
Elytis et le surréalisme

ΕΝΟΤΗΤΑ ΙV: ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΕΣ ΥΛΙΚΟ

Φακ. 2
1 CD: Photos et Lettres retrouveés (ψηφιακά αντίγραφα των επιστολών και των φωτογραφιών)

4 ντοσιέ με φωτοαντίγραφα των επιστολών και των φωτογραφιών (μονογραφημένα κατά την παράδοση)

Φακ. 3
Τσάντα μέσα στην οποία παραδόθηκε το υλικό.





For more information, please contact the Archivist:
Dr. Natalia Vogeikoff-Brogan
The American School of Classical Studies at Athens
54 Souidias Street, Athens 106 76, Greece,
phone: 213-000-2400 (ext. 106) Fax: 210-725-0584
Contact via E-mail