The American School of Classical Studies at Athens
ASCSA
Πορτρέτο του Ηλία Πετρόπουλου από τον Αλέκο Φασιανό, 1966.

Αρχείο Ηλία Πετρόπουλου - Elias Petropoulos Papers

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΣΥΛΛΟΓΗΣ - COLLECTION OVERVIEW

Collection Number: GR ASCSA GL ENP 039
Name(s) of Creator(s): Elias Petropoulos (1928-2003)
Title: Elias Petropoulos Papers
Date [bulk]:
Date [inclusive]:
Quantity:  ca. 12 linear meters
Language(s): Greek, French
Summary: The collection includes his correspondence, original drawings by the author and other well-known Greek painters used for the illustration of his books, handwritten sheet music and lyrics of 1250 rebetika songs, photographs of musicians and singers, musical instruments, and other objects. See also Natalia Vogeikoff, "The Papers of Elias Petropoulos," The New Griffon, New Series 1, Athens: Gennadius Library 1996.
Immediate Source of Acquisition: Gift of Elias Petropoulos, 1974-2003. Gift of Mary Koukoule, 2008.
Information about Access: The papers are catalogued and available for research

 (except for the correspondence)
Cite as: American School of Classical Studies at Athens, Gennadius Library Archives, Elias Petropoulos Papers (Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, Αρχείο Ηλία Πετρόπουλου)
Notes: The collection was processed by Alexis Malliaris, Eleftheria Daleziou, and Natalia Vogeikoff-Brogan
 

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ - BIOGRAPHICAL NOTE

Ο Ηλίας Πετρόπουλος γεννήθηκε το 1928 στην Αθήνα και φοίτησε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης. Ξεκίνησε να δημοσιογραφεί στη Θεσσαλονίκη και στη συνέχεια στην εφημερίδα Μεσημβρινή. Πρωτοεμφανίστηκε ως κριτικός τέχνης στα περιοδικά Διαγώνιος και Ζυγός. Το πλούσιο συγγραφικό έργο του Ηλία Πετρόπουλου από μόνο του αποτελεί μάρτυρα της πολυπραγμοσύνης του.  Έχει δημοσιεύσει πάνω από σαράντα βιβλία με θέματα που αφορούν τα ρεμπέτικα τραγούδια, τον “υπόκοσμο”, τη λαϊκή παράδοση, την παραδοσιακή τέχνη, την ιστορία της Θεσσαλονίκης, την επίδραση των τούρκικων παραδόσεων στις ελληνικές.  Η μελέτη του για τα Ρεμπέτικα Τραγούδια πρωτοδημοσιεύτηκε το 1968 χωρίς την άδεια της ελληνικής λογοκρισίας, γεγονός για το οποίο καταδικάστηκε σε πεντάμηνη φυλάκιση.  Η εκτενής εισαγωγή, οι πλούσιες υποσημειώσεις και το ανεκτίμητο φωτογραφικό υλικό αποτελούν αστείρευτη πηγή πληροφοριών για τον “υπόκοσμο” της ελληνικής κοινωνίας.  Την πρώτη καταδίκη ακολούθησαν άλλες δύο, η μία το 1972 για τη δημοσίευση του ποιήματος Σώμα, ενώ η τελευταία το 1980 αφορούσε την έκδοση του βιβλίου Εγχειρίδιον του Καλού Κλέφτη.

Λιγότερη ίσως γνωστή αλλά εξίσου σημαντική είναι η συμβολή του στη διάσωση της παραδοσιακής τέχνης και της λαϊκής παράδοσης.  Τα βιβλία του για τις παλιές σιδερένιες πόρτες και παράθυρα (Ελληνικές Σιδεριές και Ξυλόπορτες, Σιδερόπορτες στην Ελλάδα), τα ελληνικά ταφικά έθιμα (The Graves of Greece) αποτελούν μοναδικές μαρτυρίες μιας τέχνης που χάνεται και μιας παράδοσης που ξεχνιέται. Στα φωτογραφικά άλμπουμ (Cages aux oiseaux en Gréce, Le kiosque grec, La voiture grecque) ο συγγραφέας καταγράφει με μοναδική οξυδέρκεια τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα και στέκεται σε θέματα που περνούν απαρατήρητα στους περισσότερους από εμάς. Ο Ηλίας Πετρόπουλος όμως ενδιαφερόταν και για τις ιστορικές μνήμες, αυτό άλλωστε αποδεικνύουν τα βιβλία του για τους Εβραίους της Θεσσαλονίκης (Les Juifs de Salonique, Ιn Μemoriam και Old Salonica).

Τέλος, ο Ηλίας Πετρόπουλος έχει γράψει μια σειρά από τεχνοκριτικές μελέτες για Έλληνες ζωγράφους, όπως ο Γιώργος Παραλής, ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, ο Κώστας Τσόκλης κ.ά.  Θα ήταν σοβαρή παράλειψη να μην αναφερθούμε και στις λογοτεχνικές μελέτες του Ηλία Πετρόπουλου. Το πρώτο βιβλίο για τον Οδυσσέα Ελύτη γράφτηκε το 1966 από τον Ηλία Πετρόπουλο (Ελύτης, Μόραλης, Τσαρούχης).

Πέθανε στο Παρίσι το 2003.
 

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ - SCOPE AND CONTENT

Το αρχείο του Ηλία Πετρόπουλου έχει ταξινομηθεί σε δώδεκα ενότητες: Αλληλογραφία, Προσωπικά, Εργογραφία, Εικαστικά, Θέατρο Σκιών, Ρεμπέτικο Τραγούδι, Κριτικές και Αναφορές για τον Ηλία Πετρόπουλο – Βιβλία, Άρθρα, Περιοδικά, Έλληνες και Ξένοι Διανοητές – Λογοτέχνες, Φωτογραφικό Αρχείο, Θεσσαλονίκη, Βιβλία και Δευτερογενές Υλικό.

Η ενότητα των Προσωπικών περιλαμβάνει διάφορα έγγραφα και προσωπικά χαρτιά, δώρα κρατουμένων στις φυλακές του Κορυδαλλού, σημειωματάρια με σχέδια του συγγραφέα, καθώς και σχέδια άλλων ζωγράφων (Α. Φασιανός, Β. Σπεράντζας, Ν. Μάθεσης κ.ά.) χαρισμένα στον Ηλία Πετρόπουλο.  Στην ίδια ενότητα συμπεριλαμβάνεται και αντίτυπο των Ρεμπέτικων Τραγουδιών που ανήκε στο Γιάννη Σκαρίμπα και φέρει αυτόγραφες σημειώσεις του Σκαρίμπα καθώς και υπογραφές διαφόρων ρεμπετών (Β. Τσιτσάνη, Γ. Παπαϊωάννου κ.ά.).

Στην ενότητα της Εργογραφίας συμπεριλαμβάνονται διάφορα χειρόγραφα, όπως το ελληνικό κείμενο του In Berlin; notebook 1983-1984 που έχει δημοσιευτεί μόνο στα αγγλικά, και τυπογραφικά δοκίμια των βιβλίων του Ηλία Πετρόπουλου.

Η ενότητα Εικαστικά περιλαμβάνει εικονογράφηση των έργων του Ηλία Πετρόπουλου, σχέδια του συγγραφέα, έργα διαφόρων καλλιτεχνών αφιερωμένα στον Πετρόπουλo, καθώς και γενικότερα, εικαστικά έργα, βιβλία, περιοδικά, αποκόμματα εφημερίδων και περιοδικών για την καλλιτεχνική κίνηση στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Ξεχωριστό ενδιαφέρον έχουν τα πρωτότυπα σχέδια των Ηλία Πετρόπουλου, Αλέκου Φασιανού, Νίκου Μάθεση, Μπόστ, κ.ά.  Ενδεικτικά αναφέρουμε το πρωτότυπο του Αλέκου Φασιανού για το εξώφυλλο της πρώτης έκδοσης του Μπουρδέλου (1980) και το πρωτότυπο linoleum του Φασιανού για το εξώφυλλο των Ρεμπέτικων Τραγουδιών (1989).

Στην ενότητα Θέατρο Σκιών έχει ταξινομηθεί έντυπο υλικό σχετικά με τον Καραγκιόζη και το Θέατρο Σκιών καθώς και διάφορες φιγούρες χαρτοκοπτικής και κάρτ-ποστάλ με φιγούρες του Ευγένιου Σπαθάρη. Εδώ πρέπει να υπενθυμίσουμε το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του συγγραφέα για τη σχέση του Καραγκιόζη με τον “υπόκοσμο” (Υπόκοσμος και Καραγκιόζης).

Το Ρεμπέτικο Τραγούδι αποτελεί τη μεγαλύτερη ενότητα στο αρχείο του Ηλία Πετρόπουλου και περιλαμβάνει μεταξύ άλλων στίχους ρεμπέτικων τραγουδιών (τα τραγούδια, χειρόγραφα ή δακτυλόγραφα, συχνά φέρουν τις υπογραφές των δημιουργών τους), χειρόγραφες παρτιτούρες, πρωτότυπα κείμενα ρεμπετών κ.ά.  Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα είναι η μικρή συλλογή από μουσικά όργανα, όπως ο μπαγλαμάς του Βασίλη Τσιτσάνη, ένα μεσομπούζουκο των αρχών του αιώνα κ.ά.

Στην επόμενη ενότητα, Κριτικές και Αναφορές για τον Ηλία Πετρόπουλο – Βιβλία, Άρθρα, Περιοδικά, ενσωματώθηκαν μελέτες, άρθρα, περιοδικά και αποκόμματα εφημερίδων και περιοδικών – ελληνικών και ξένων – αναφορικά με το έργο του Πετρόπουλου. Επίσης βιβλία, άρθρα και περιοδικά από την προσωπική βιβλιοθήκη του συγγραφέα.

Η ενότητα Έλληνες και Ξένοι Διανοητές και Λογοτέχνες περιέχει μελέτες, άρθρα και αποκόμματα τύπου για εξέχοντες έλληνες και ξένους συγγραφείς και καλλιτέχνες. Ανάμεσά τους και η μελέτη του Πετρόπουλου "Ελύτης, Μόραλης, Τσαρούχης".

Το αρχείο συμπληρώνεται από ένα σημαντικό αριθμό Φωτογραφιών που εικονίζουν ρεμπέτες αλλά και άλλα θέματα (τοποθεσίες, χορευτές, μουσικά όργανα, αργιλέδες κ.ά) και μία ενότητα που είναι αφιερωμένη στη Θεσσαλονίκη και περιέχει υλικό που αφορά την ιστορία της Θεσσαλονίκης κυρίως κατά τον 20ό αιώνα, γκραβούρες με απεικονίσεις της πόλης καθώς και καταλόγους από εικαστικές εκθέσεις και βιβλία για τους καλλιτέχνες της πόλης.

Υπάρχουν ακόμα βιβλία από την προσωπική βιβλιοθήκη του ΗΠ (Ενότητα ΧΙ).
 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - CONTENT LIST
 

ΕΝΟΤΗΤΑ Ι:  ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ
 

ΦΑΚ. 1 – 13:  Αλληλογραφία ταξινομημένη αλφαβητικά κατ’ αποστολέα (μη προσβάσιμη)
Σημείωση: Μέρος της Αλληλογραφίας που αφορά τα ρεμπέτικα τραγούδια βρίσκεται στην Ενότητα VI «Το Ρεμπέτικο Τραγούδι» (βλ. Φακ. 8).


ΕΝΟΤΗΤΑ ΙΙ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ

Φακ. 1: Προσωπικά έγγραφα, ταυτότητες, φωτογραφίες, ερωτικές επιστολές, καθώς και έντυπο υλικό από την εκδήλωση για τον Ηλία Πετρόπουλο στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη (1-4-1998)

Φακ. 2: Αποδείξεις, αποκόμματα εφημερίδων, καρτ-ποστάλ, δώρα κρατουμένων στις φυλακές Κορυδαλλού

Φακ. 3: Προσωπικά έγγραφα
3.1 Σχολικά χαρτιά, ταυτότητες.
3.2 Βιβλιάρια και χαρτιά του κρατούμενου Ηλία Πετρόπουλου.
3.3 Φωτογραφίες με αφιερώσεις στον Η.Π.
3.4 Δακτυλόγραφο του Λάκη Σάντα δημοσιευμένο στην Ελευθεροτυπία. Συνοδεύεται από επιστολή του Σάντα προς τον Η.Π., απόκομμα εφημερίδας και αρνητικά. Επίσης φωτογραφία του Γιάννη Σκαρίμπα σε ξύλινη κορνίζα και φωτογραφική απεικόνιση του αντικειμένου.

Φακ. 4: Φωτογραφίες αντικειμένων, σχέδια του Η.Π. από τις φυλακές, καθώς και ημερολόγιο του κατάδικου Νικόλαου Κλάρα από τη φυλακή Κασσάνδρας (1969)

Φακ. 5: Προσωπικές φωτογραφίες του Η.Π.
 

ΕΝΟΤΗΤΑ ΙΙΙ: ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ

ΦΑΚ. 1-7: Βιβλία, άρθρα και αποκόμματα εφημερίδων και περιοδικών με κείμενα του Η. Π., καθώς επίσης χειρόγραφα και ντάμια από τα προς έκδοση βιβλία του συγγραφέα.

Φακ. 1: Χειρόγραφα
1.1: Χειρόγραφο του βιβλίου «Μαχαίρια και Κουμπούρια»
1.2: Χειρόγραφο του βιβλίου «Ελληνικόν Αλφαβητάριον»
1.3: Χειρόγραφο του βιβλίου «Η Τραγιάσκα»
1.4: Χειρόγραφο του βιβλίου «Η Δύναμη της Παράδοσης»
1.5:Χειρόγραφα του βιβλίου «Πηλήκια και Κασκέτα»

Φακ. 2: Χειρόγραφα
2.1: Χειρόγραφο του βιβλίου «Το Παράθυρο στην Ελλάδα»
2.2: Χειρόγραφο του κειμένου «In Berlin», φωτοτυπία του ίδιου κειμένου καθώς και το αυτόγραφο.
2.3: Χειρόγραφο του άρθρου «Τσιτσολίνας Εγκώμιον»
2.4: Χειρόγραφο και μακέτα του «Καθρέφτης για Σένα»
2.5: Χειρόγραφο του άρθρου «Το Κλαμπ και το Κλομπ»
2.6: Χειρόγραφα: «Γλωσσάριο της Λαχαναγοράς του άγιου- Γιάννη Ρέντη», «Πειράγματα στο δρόμο καταγραμμένα στη φυλακή το 1970», «Η Πελαργοφωλιά, σημειώσεις  - Αγροτική Φυλακή Κασσάνδρας, 1970»
2.7: Χειρόγραφες σημειώσεις του Η.Π.: «Η μικρή ιστορία της νεοελληνικής γελοιογραφίας», «Διαβάζοντας την Ιλιάδα», «Οι σημαίες των εθνών», «Τέρατα και τερατολογίες», «Πατήρ και Υιός στη ζωγραφική», «Τα πνευστά στον Μπετόβεν και η Ημιτελής του Σούμπερτ», «Χρώμα», «Διαβάζοντας Ιστορία Marx», «1948 πρόγραμμα μελέτης  - τότε έγραφα με το σύστημα Βηλαρά»,  «Παλιές σημειώσεις μου – όσες σώθηκαν από τις έρευνες και τις συλλήψεις»
2.8:Χειρόγραφες σημειώσεις του Η.Π.: « Κοσμάς Πολίτης» Συμπεριλαμβάνεται δημοσιευμένο διήγημα του Κοσμά Πολίτη με τίτλο ‘Πρώτη Ανάσταση’ στην εφημερίδα ‘Ταχυδρόμος’ 2 Μαΐου 1959

Φακ. 3: Εγχειρίδιον του Καλού Κλέφτη. Πρώτο τυπογραφικό δοκίμιο (1983) και τελικό τυπογραφικό δοκίμιο (1990). A Macabre Song. Αρχική σελιδοποίηση (1985)

Φακ. 4: Ρεμπετολογία, Τα Μικρά Ρεμπέτικα, Rebetika, Το Άγιο Χασισάκι, διαφημιστικό 16σέλιδο. Τυπογραφικά δοκίμια. Χειρόγραφες σημειώσεις για το άρθρο Τα Λάθη του Παπαδιαμάντη

Φακ. 5: Ρεμπέτικα Τραγούδια. Τυπογραφικό δοκίμιο (1979) και μακέτες

Φακ. 6: Εργογραφία Ηλία Πετρόπουλου. Βιβλία, μελέτες και άρθρα σε εφημερίδες και περιοδικά

Φακ. 7: Εργογραφία Ηλία Πετρόπουλου. Μελέτες και άρθρα σε εφημερίδες και περιοδικά


ΕΝΟΤΗΤΑ ΙV:  ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

ΦΑΚ. 1 - 13: Εικονογράφηση έργων Η.Π., σχέδια του συγγραφέα, έργα διαφόρων καλλιτεχνών αφιερωμένα στον Η.Π., καθώς και γενικότερα, εικαστικά έργα, βιβλία, περιοδικά, αποκόμματα εφημερίδων και περιοδικών για την καλλιτεχνική κίνηση στην Ελλάδα και το εξωτερικό

Φακ. 1: Έργα διαφόρων καλλιτεχνών χαρισμένα στον Η.Π

Φακ. 2: Έργα διαφόρων καλλιτεχνών χαρισμένα στον Η.Π. Πολλά από τα έργα φυλάσσονται ξεχωριστά

Φακ. 3: Σχέδια του Η.Π. από διάφορες περιόδους και τόπους

Φακ. 4: Σχέδια του Η.Π. για την εικονογράφηση των έργων του Ο Τούρκικος Καφές εν Ελλάδι, Υπόκοσμος και Καραγκιόζης, Καπανταήδες και Μαχαιροβγάλτες, Το Μπουρδέλο, Το Άγιο Χασισάκι, Ο Μύσταξ, Ψειρολογία, Σίδερα, Καρέκλες και Σκαμνιά, Τα Μπαστούνια των Παραθεριστών, Το Παράθυρο, Η Μυθολογία του Βερολίνου, Πτώματα, Οδοντογλυφίδα, κ.α.

Φακ. 5: Σχέδια διαφόρων καλλιτεχνών για την εικονογράφηση έργων του Η.Π. Γκραβούρες του 19ου αιώνα θέματα από την ζωή στην Τουρκία και την Ανατολή, καθώς και απεικονίσεις της Αθήνας και του Πειραιά

Φακ. 6: Σχέδια καλλιτεχνών (Φασιανός, Τσόκλης, Σουλιώτης, Σπαθάρης, Σπεράντζας, Kerleroux) για την εικονογράφηση των έργων του Η.Π. Εγχειρίδιον του Καλού Κλέφτη, Η Αυλή μου, Ελλάδος Κοιμητήρια, Καπανταήδες και Μαχαιροβγάλτες, Υπόκοσμος και Καραγκιόζης, Ρεμπέτικα Τραγούδια

Φακ. 7: Σχέδια για την εικονογράφηση έργων του Η.Π. Καπανταήδες και Μαχαιροβγάλτες, Φουστανέλα. Εικονογράφηση από το περιοδικό Μπουκέτο (1926-1933). Ορισμένα από τα σχέδια φυλάσσονται ξεχωριστά

Φακ. 8: Εικονογράφηση για το βιβλίο Το  Άγιο Χασισάκι. Επιπλέον έργα που φυλάσσονται ξεχωριστά

Φακ. 9: Έργα διαφόρων καλλιτεχνών αφιερωμένα στον Η.Π

Φακ. 10: Βιβλία που αφορούν διάφορους Έλληνες και ξένους καλλιτέχνες (Τσόκλης, Μοσχίδης, Καναβάκης, Γρηγοράκης, Bastow) καθώς και κατάλογοι εκθέσεων

Φακ. 11: Βιβλία εικαστικών και κατάλογοι καλλιτεχνών (Χατζηκυριάκος  - Γκίκας, Τσόκλης, Γρηγοράκης, Φατούρος, Σβορώνος, Πανουργιάς, Μπουργιώτης) και κωμικογράφων (Turhan Selçuk)

Φακ. 12: Βιβλία εικαστικών και κατάλογοι εκθέσεων καλλιτεχνών (Βαλσάμης, Σουλιώτης, Berquet, Σανταμούρης, Pouppeville, Παραλής, Ακριθάκης, Φασιανός, φωτογραφίες Σεφέρη, ελληνική χαρακτική, Berlin Paris Bar, Το Μουσείο του Γέλιου, αφιέρωμα στον σκηνοθέτη Τάκη Κανελλόπουλο, Σελιδοδείκτες)

Φακ. 13: Κατάλογοι εκθέσεων καλλιτεχνών (Pat, Τσόκλης, Καραβούζης), βιβλία εικαστικών (χαρακτική), συλλογή φωτογραφίας Ντίνου Χριστιανόπουλου, ψηφιδωτά βασιλικής Δουμετίου Νικοπόλεως, λεύκωμα Αγίου Όρους, υλικό 19ου και αρχών 20ου αιώνα που αφορά την ελληνική μόδα

Φακ. 14: Πρωτότυπα έργα του ζωγράφου Αλέξη Βερούκα για την εικονογράφηση του έργου του Η.Π. Η Τραγιάσκα [Φυλάσσεται χωριστά]

Φακ. 15: Ελληνικά και ξένα γραμματόσημα
 

ΕΝΟΤΗΤΑ V:  ΘΕΑΤΡΟ ΣΚΙΩΝ

ΦΑΚ. 1 – 3: Άρθρα και μελέτες αναφορικά με το Θέατρο Σκιών και τον Καραγκιόζη, αποκόμματα εφημερίδων και περιοδικών, φυλλάδες και φιγούρες του Καραγκιόζη.

Φακ. 1: Άρθρα, μελέτες, αποκόμματα εφημερίδων
1.1: Άρθρα και μελέτες σχετικά με τον Καραγκιόζη και το Παγκόσμιο Θέατρο Σκιών.
1.2: Αποκόμματα εφημερίδων και περιοδικών σχετικά με τον Καραγκιόζη και το Θέατρο Σκιών.
1.3: Προγράμματα και ανακοινώσεις εκδηλώσεων αναφορικά με τον Καραγκιόζη.

Φακ. 2: Φυλλάδια και έντυπα
2.1: Εικονογραφημένος Καραγκιόζης του Σπαθάρη (2 τεύχη).
2.2: Σειρά φυλλαδίων των εκδόσεων Ρέκου (25 τεύχη).
2.3: Έντυπα κείμενα για παραστάσεις Καραγκιόζη.

Φακ. 3: Υλικό εικονογράφησης του έργου Υπόκοσμος και Καραγκιόζης, φιγούρες και αλληλογραφία
3.1: Υλικό για την εικονογράφηση του έργου Υπόκοσμος και Καραγκιόζης
3.2: Φιγούρες χαρτοκοπτικής του εκδοτικού οίκου «Άγκυρα»
3.3: Φιγούρες χαρτοκοπτικής «Ο Καραγκιόζης και η παρέα του»
3.4: Φιγούρες χαρτοκοπτικής του εκδοτικού οίκου «Αστήρ»
3.5: Δύο πλαστικές φιγούρες (Κολιτίρι, Σταύρακας).
3.6: Αλληλογραφία σχετικά με τον Καραγκιόζη, βιβλιογραφικά υπομνήματα, βιογραφικό σημείωμα και αυτοβιογραφικό κείμενο του Σωκράτη Βερνάρδου, σημειώσεις του Στάθη Δαμιανάκου για μια ομιλία με θέμα το θέατρο Σκιών στην Ελλάδα και την Τουρκία καθώς και φωτογραφίες σχετικά με τον Καραγκιόζη και επιπλέον ημερολόγιο του 1992 με φιγούρες του Θεάτρου Σκιών που φυλάσσεται ξεχωριστά.
 

ΕΝΟΤΗΤΑ VI: ΡΕΜΠΕΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

ΦΑΚ. 1 – 10: Στίχοι και μουσική ρεμπέτικων τραγουδιών, έντυπες φυλλάδες με ρεμπέτικα, δισκογραφικές εταιρείες, τεκμήρια ρεμπετών – προσωπικά έγγραφα, επιστολές, φωτογραφίες, μουσικά όργανα.

Φακ. 1: Ρεμπέτικα τραγούδια
1.1: Το Τετράδιο του Μιλάνου. Συλλογή που περιλαμβάνει περισσότερα από 300 τραγούδια, ρεμπέτικα και μη. Η καταγραφή πραγματοποιήθηκε στο χωριό Μούρεσι Πηλίου το 1944.
Υποφ. 2 – 9: Τραγούδια από τη συλλογή του Η.Π. Τα τραγούδια, χειρόγραφα ή δακτυλογραφημένα, σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν την υπογραφή του δημιουργού τους ενώ όλα φέρουν τη σφραγίδα του αρχείου Η.Π. και αύξοντα αριθμό. Σε ορισμένα υπάρχουν συμπληρωματικές πληροφορίες όπως ημερομηνία δημιουργίας, είδος τραγουδιού, ρυθμός, ή φωνογράφηση.

Φακ. 2: Ρεμπέτικα Τραγούδια
2.1–2.14: Μουσική Ρεμπέτικων Τραγουδιών. Χειρόγραφες παρτιτούρες.

Φακ. 3: Ρεμπέτικα Τραγούδια
3.1: Έντυπες φυλλάδες με στίχους ρεμπέτικων ή και άλλων τραγουδιών
3.2: Έντυπα δίφυλλα με στίχους και μουσική ρεμπέτικων  τραγουδιών
3.3: Φωτοτυπημένο έντυπο με τίτλο «Τα Νέα Ελληνικά Τραγούδια των φωνογραφικών δίσκων 1957». Καταγράφονται οι στίχοι 166 τραγουδιών από έκδοση του 1957 στη Νέα Υόρκη. Φωτοτυπημένο αλφαβητικό ευρετήριο από τα Ρεμπέτικα Τραγούδια του Η.Π.

Φακ. 4: Ρεμπέτικα Τραγούδια
4.1: Παρτιτούρες ευρωπαϊκών τραγουδιών, στίχοι, παρτιτούρες και μουσική δημωδών τραγουδιών.
4.2: Δισκογραφικές εταιρείες.
Επιστολές συνθετών και στιχουργών προς ελληνικές και ξένες δισκογραφικές εταιρείες.
Αλληλογραφία και ανακοινώσεις δισκογραφικών εταιρειών.
Αποδείξεις δισκογραφικών εταιρειών.
Συμφωνητικά μεταξύ στιχουργών/συνθετών και δισκογραφικών εταιρειών.
Διαφημιστικά φυλλάδια για την κυκλοφορία νέων δίσκων.
Χειρόγραφες και δακτυλογραφημένες λίστες δίσκων και γραμμοφωνημένων τραγουδιών.

Φακ. 5: Τεκμήρια Ρεμπετών
5.1: Ποικίλα προσωπικά έγγραφα ρεμπετών (βιβλιάρια ασφαλίσεως, ταυτότητες μέλους Εταιρείας Ελλήνων Μουσικοσυνθετών κ.ά.), καθώς και η σφραγίδα του συνθέτη Ολλανδέζου.
5.2: Αγγελτήρια κηδειών.
5.3: Πρωτότυπα κείμενα Ρεμπετών. Απομνημονεύματα Νίκου Μάθεση, κείμενο του Γ. Παπαϊωάννου με τίτλο «Ο Λαθραίος», κείμενο με τίτλο «Η Ιστορία του Μπουζουκιού» γραμμένο από τον Η.Π. καθ’ υπαγόρευση του Στέλιου Κερομύτη (1967).
5.4: Ποικίλα αυτόγραφα σημειώματα Ρεμπετών..
5.5: Ενυπόγραφες αποδείξεις ενοικίου του Γ. Μπάτη.

Φακ. 6: Τεκμήρια
6.1: Χειρόγραφες λίστες με προγράμματα νυχτερινών κέντρων.
6.2: Διαφημιστικά νυχτερινών κέντρων.
6.3: Ποικίλα αποκόμματα εφημερίδων.
6.4: Επιστολή της ελληνικής εφημερίδας της Αμερικής «Ατλαντίς» προς τον Ιάκωβο Μοντανάρη (8-7-1992).
6.5: Επιστολές αναγνωστών σε έντυπα.
6.6: Επιστολή θαυμασμού προς τη Ρίτα Αμπατζή (20-7-1935).
6.7: Συλλογή δώδεκα ετικετών παλιών δίσκων της Ρόζας Εσκενάζυ
6 8: Καρτέλες κηδειών και μνημόσυνων με επιτύμβια στιχάκια του ρεμπέτη Νίκου Μάθεση.
6.9: Γελοιογραφία του Π. Παυλίδη με τίτλο «Τα Παιδιά του Πειραιά» από το περιοδικό Πάνθεον (1961).
6.10:Γελοιογραφίες των Ν. Μάθεση και Β. Σπεράντζα.
6.11: Διάλεξη του Η. Πετρόπουλου για το ρεμπέτικο τραγούδι στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά (2-2-1967).
6.12:Εισιτήρια και αφίσα από την έκθεση του Η.Π. για τα ρεμπέτικα τραγούδια στο Χίλτον της Αθήνας το 1968.

Φακ. 7:  Αλληλογραφία
7.1: Αλληλογραφία σχετικά με τα ρεμπέτικα τραγούδια.
7.2: Έγγραφα σχετικά με τη δίωξη των Ρεμπέτικων Τραγουδιών του Η. Π.

Φακ. 8: Μελέτες και άρθρα για το ρεμπέτικο τραγούδι και τη λαϊκή μουσική

Φακ. 9: Τεκμήρια
9.1: Σχέδια και γκραβούρες σχετικά με τα Ρεμπέτικα Τραγούδια
9.2: Προσχέδια, λινόλαια και χαρακτικά του Νίκου Παραλή για τα Ρεμπέτικα Τραγούδια (1967).
9.3: Αντίτυπο των Ρεμπέτικων Τραγουδιών χαρισμένο από τον συγγραφέα στον Γιάννη Σκαρίμπα (1968) με ιδιόχειρες υπογραφές των Τσιτσάνη, Παπαϊωάννου, Σκαρπέλη, Μπιρ-Αλλάχ, Γενίτσαρη, Μάθεση και Αλεξάνδρας.

Φακ. 10: Μουσικά όργανα
[Φυλάσσονται ξεχωριστά]

-Μπαγλαμάς των αρχών του 20ού αιώνα που ανήκε στον Γ. Μπάτη. Στο ηχείο η επιγραφή «Ο Μάγκας»
-Μπαγλαμάς του Β. Τσιτσάνη με την υπογραφή του στο ηχείο.
-Γόνατο ή μπουγαρί ή μεσομπούζουκο των αρχών του 20ού αιώνα που ανήκε στον Γ. Μπάτη με την επιγραφή «Αηδώνι»
-Σκαφτό μπουζούκι της φυλακής, αρχές του 20ού αιώνα. Το ηχείο του είναι ζωγραφισμένο και φέρει την επιγραφή «Ακροναυπλία»


ΕΝΟΤΗΤΑ VII: ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΗΛΙΑ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟ.  ΒΙΒΛΙΑ, ΑΡΘΡΑ, ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ

ΦΑΚ. 1 – 13: Μελέτες, άρθρα, περιοδικά και αποκόμματα εφημερίδων και περιοδικών – ελληνικών και ξένων – αναφορικά με το έργο του Η. Π. Επίσης βιβλία, άρθρα και περιοδικά από την προσωπική βιβλιοθήκη του συγγραφέα.

Φακ. 1: Αποκόμματα εφημερίδων και περιοδικών αναφερόμενα στα έργα του Η.Π. (1979- 1983)

Φακ. 2: Άρθρα για το αφιέρωμα στον Η.Π. από το περιοδικό Μανδραγόρας (1998), άρθρα σε εφημερίδες και περιοδικά για τον Η.Π., φωτοτυπημένο χειρόγραφο της μελέτης Ψιλοίς λόγοις του Αγγελή Δίπλα (2000), που αφορά το έργο του Η.Π.

Φακ. 3:  Άρθρα σε εφημερίδες και περιοδικά για τον Η.Π.

Φακ. 4: Αποκόμματα εφημερίδων και περιοδικών αναφερόμενα στον Η. Π.

Φακ. 5: Αποκόμματα τύπου αναφερόμενα στον Η.Π. (1959-1981)

Φακ. 6: Αποκόμματα τύπου, ελληνικού και ξένου, καθώς και περιοδικά αναφερόμενα στο έργο του Η. Π.

Φακ. 7: Αποκόμματα τύπου, ελληνικού και ξένου, καθώς και περιοδικά αναφερόμενα στο έργο του Η. Π.

Φακ. 8: Ξενόγλωσσα περιοδικά: Books Abroad, La vulgarité, Topique (revue freudienne), Paris aux cent villages, Connaissances de Paris et de la France, Gay Books Bulletin, Le Merou. Journal des Quatres Fages, Le Tour du Monde (1862), France Illustration (1947)

Φακ. 9: Ελληνικά περιοδικά: Ιχνευτής, Πεζοδρόμιο (7τεύχη), Τετράμηνα, Σεραϊκά Ανάλεκτα (2 τεύχη), Kannabistreet, Αυλός, Αϊ Σιχτίρ (3 τεύχη), Panderma (2 τεύχη), Θησαυρός, Χόμπυ, Ναυτική Ελλάς, Σχολιαστής, Ελληνική Επιθεώρησις (1912), Ο ραμπαγάς και ο σκύλος(1979), Ροή, Ιριδισμοί, Το Περιοδικόν μας (1901), Γενικό Ευρετήριο Περιοδικού Βιβλιοφιλία (τεύχη 1-8)

Φακ. 10: Ελληνικά περιοδικά: Τραμ (τεύχη 1-5), Γιατί (2 τεύχη), Φωνόγραφος, Θεσσαλονικέων Εσπερίδες (Ζωή Καρέλλη, Ντίνος Χριστιανόπουλος, Βασίλης Βασιλικός, Κλείτος Κύρου, Τάκης Βαρβιτσιώτης, Νίκος Μπακόλας, Γ. Βαφόπουλος), Κρητικοί Ορίζοντες (3 ανάτυπα), Μαύρο Μουσείο
[Φυλάσσεται χωριστά]

Φακ. 11: Άρθρα ποικίλου περιεχομένου από ελληνικές εφημερίδες (1947-1995) και παλιά καθώς και νεότερα ελληνικά περιοδικά, ευχετή-ριες κάρτες της περιόδου της δικτατορίας, χειρόγραφο κείμενο του Ν. Γιαννόπουλου με τίτλο Πορνοσινεμά, μακέτες προφυλακτικών–σήματα κατατεθέντα της περιόδου της Κατοχής (1943-1944)

Φακ. 12: Μικρά βιβλία και άρθρα από το 1863 και εξής, ποικίλου περιεχομένου

Φακ. 13: Βιβλία ποικίλου περιεχομένου παλαιά και νέα (από το 1794 και εξής)


ΕΝΟΤΗΤΑ VIII: ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΞΕΝΟΙ ΔΙΑΝΟΗΤΕΣ – ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ

ΦΑΚ. 1 – 3: Μελέτες, άρθρα και αποκόμματα τύπου για εξέχοντες έλληνες και ξένους συγγραφείς και καλλιτέχνες. Ανάμεσά τους και η μελέτη του Η.Π. «Ελύτης, Μόραλης, Τσαρούχης».

Φακ. 1: Ποιήματα των Δημήτρη Άναλη, Αντώνη Αντωνάκου, Αλεξάνδρας Μπακονίκα, Αλέκου Φασιανού, Δημήτρη Δούκαρη, Μιχάλη Μεϊμάρη, Stephan Levy Kuentz και Vesna Sucurovska, κείμενα των Αριστείδη Αντονά – Φοίβης Γιαννίση, Ζακ Λακαρριέρ και Θανάση Χονδρού – Αλεξάνδρας Κατσιάνη, κατάλογος από έκθεση για τον Καβάφη στη Ρώμη (1984), αφιέρωμα του περιοδικού Cnacarchives (1972) στον καλλιτέχνη Takis, καθώς και αποκόμματα τύπου και φωτογραφία για τον Άρη Αλεξάνδρου

Φακ. 2: Αποκόμματα εφημερίδων και περιοδικών για τον Κ. Ταχτσή, τον Κ. Καστοριάδη, τον Γ. Σκαρίμπα, Νίκο Καχτίτση, Σταμ. Σταμ., έντυπο φυλλάδιο του Μορφωτικού Ιδρύματος της Ενώσεως Συντακτών Ημερισίων Εφημερίδων Αθηνών «Βραδιά Τιμής στον Αντρέα Φραγκιά», κείμενα του Ολλανδού νεοελληνιστή Hero Hokwerda, έντυπο του Πανεπιστημίου Αθηνών «Τιμητική Εκδήλωση, Παρουσίαση του έργου του Γεράσιμου Ρηγάτου», σατιρικό κείμενο του Νίκου Ανδρέου από το Λαϊκό Θέατρο Πεντακώμης Κύπρου (1995)

Φακ. 3: Το έργο του Η.Π. Ελύτης – Μόραλης – Τσαρούχης και ποικίλο υλικό για τον Ελύτη και τον Τσαρούχη. Περιοδικά,  άρθρα και αποκόμματα τύπου για το έργο του Νίκου-Γαβριήλ Πεντζίκη και του ζωγράφου Θεόφιλου. Ποιήματα και αυτόγραφα του Νίκου Καρούζου. [Φυλάσσονται ξεχωριστά]
 

ΕΝΟΤΗΤΑ IX: ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ

ΦΑΚ. 1 – 12: Πρόσωπα, τοποθεσίες, μουσικοί, μουσικά όργανα, νυχτερινά κέντρα καθώς και μια σειρά με τον τίτλο «Ελληνικές Σιδεριές» με φωτογραφίες από κιγκλιδώματα, πόρτες και παράθυρα ελληνικών σπιτιών.

Φακ. 1: Πρόσωπα (συνοδεύεται από αλφαβητικό ευρετήριο). Εδώ έχει συμπεριληφθεί το φωτογραφικό αρχείο για τον Κ. Μπόνη και τον Κ. Χουρδάκη

Φακ. 2: Τοποθεσίες του ελληνικού χώρου, μουσικοί, χορευτές, μουσικά όργανα, έργα τέχνης με μουσικά όργανα, αργιλέδες, νυχτερινά κέντρα, προσωπικά ρεμπετών, φωτογραφίες από μουσική εκδήλωση στο Βερολίνο (15-3-1984), ποικίλα

Φακ. 3: Ελληνικές Σιδεριές

Φακ. 4: Ελληνικές Σιδεριές

Φακ. 5: Ελληνικές Σιδεριές

Φακ. 6: Ελληνικές Σιδεριές

Φακ. 7: Παράθυρα

Φακ. 8: Πόρτες

Φακ. 9: Πόρτες

Φακ. 10: Ελληνικές Σιδεριές

Φακ. 11: Ελληνικές Σιδεριές

Φακ. 12: Ελληνικές Σιδεριές
 

ΕΝΟΤΗΤΑ Χ:  ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Υλικό που αφορά την ιστορία της Θεσσαλονίκης και δευτερευόντως της Μακεδονίας κυρίως κατά τον 20ό αιώνα, γκραβούρες με απεικονίσεις της πόλης καθώς και κατάλογοι από εικαστικές εκθέσεις και βιβλία για τους καλλιτέχνες της πόλης.

Φακ.1
-Εικαστικά και κατάλογοι εκθέσεων που διοργανώθηκαν στη Θεσσαλονίκη (Γιάννης Σβορώνος, Φιλοποίμην Κωνσταντινίδης, Κάρολος Τσίζεκ, Μουσείο Design, Δημήτρια), έντυπα (1915-1918) για το θέατρο, τον κινηματογράφο και τη ψυχαγωγία στη Θεσσαλονίκη καθώς και κείμενο του Η. Πετρόπουλου για το Αρσάκειο Θεσσαλονίκης στο περιοδικό Συλλογή (1968). Επίσης, τέσσερα φύλλα της εφημερίδας The Orient Weekly του 1917και πέντε φύλλα της εφημερίδας The Balkan News του 1916 και 1917 που εκδόθηκαν στη Θεσσαλονίκη και φυλλάδιο «Οι Σιδηρόδρομοι του Ελληνικού Κράτους» (1962) με απεικόνιση του σταθμού Θεσσαλονίκης.

-Χαρακτικό του Hubert Clerget που παρουσιάζει τη Θεσσαλονίκη την εποχή της Σφαγής των Προξένων από την εφημερίδα Le Journal Illustré (21-5-1876), καθώς και γερμανικό σχέδιο της πόλης της περιόδου της Κατοχής. Τέλος, σφραγίδα, παλιά και νέα, για το Αρχείο Θεσσαλονίκης του Η.Π. και σατιρικό έντυπο με φωτογραφίες του Δημοτικού Συνδυασμού «Ίδια Πόλη» για τις εκλογές του 1998 από τον Θανάση Χονδρό και την Αλεξάνδρα Κατσιάνη.


ΕΝΟΤΗΤΑ ΧΙ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ Η.Π.

Βλ. κατάλογο εδώ


ΕΝΟΤΗΤΑ XΙI:  ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΕΣ ΥΛΙΚΟ

Υλικό που αφορά τον Η.Π. συγκεντρωθέν μετά το θάνατό του

Φακ. 1
Κασέτα VHS Elias Petropoulos - An underground world (Ηλίας Πετρόπουλος - Ένας κόσμος υπόγειος). Σκηνοθεσία Καλλιόπη Λεγάκη. Παραγωγή ΕΚΚ, ΕΡΤ και Portolanos Films

 



For more information, please contact The Archives at:
The American School of Classical Studies at Athens
54 Souidias Street
Athens 106 76
Greece
phone: +30 210 721 0536 (ext. 214) or 213 000 2400 (ext. 106)
Contact via E-mail